Σημαντική αναβάθμιση του γεωστρατηγικού ρόλου της Αλεξανδρούπολης, του Έβρου και συνολικά της Θράκης σηματοδοτεί η υπογραφή της τριμερούς συμφωνίας Ελλάδας – Βουλγαρίας – Ρουμανίας για τη δημιουργία του Κάθετου Διαδρόμου Αιγαίου – Μαύρης Θάλασσας. Το σύμφωνο συνεργασίας υπεγράφη στις Βρυξέλλες και αφορά έναν σύγχρονο οδικό και σιδηροδρομικό άξονα που θα συνδέει τις τρεις χώρες μέσω της Αλεξανδρούπολης.
Τη συμφωνία υπέγραψαν ο Επίτροπος Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού, Απόστολος Τζιτζικώστας, ο αναπληρωτής υπουργός Υποδομών και Μεταφορών της Ελλάδας, Κωνσταντίνος Κυρανάκης, ο Βούλγαρος αναπληρωτής πρωθυπουργός και υπουργός Μεταφορών Γκρόζνταν Καρατζόφ και ο Ρουμάνος υφυπουργός Μεταφορών Ιονουτ Κριστιάν Σεβόιου.
Όπως τόνισε ο κ. Τζιτζικώστας, ο νέος διάδρομος μετατρέπει τη γεωγραφική θέση των τριών χωρών σε ουσιαστικό στρατηγικό πλεονέκτημα, εναρμονίζοντας σχεδιασμό, χρονοδιαγράμματα και χρηματοδότηση. Κεντρικό ρόλο στο νέο πλαίσιο διαδραματίζει ο άξονας Θεσσαλονίκη – Αλεξανδρούπολη – Βουκουρέστι, ο οποίος αναμένεται να αποτελέσει μία από τις σημαντικότερες στρατηγικές αρτηρίες της Ευρώπης, με κρίσιμη σημασία τόσο για τη συνδεσιμότητα όσο και για τη στρατιωτική κινητικότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ.
Σύμφωνα με τον Επίτροπο, έως το τέλος του 2026 αναμένεται να έχει διαμορφωθεί πλήρες κοινό σχέδιο για τα έργα, τους άξονες και τη χρηματοδότηση, με τη συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, της CINEA και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων.
Ο Κάθετος Διάδρομος θα συνδέει το Αιγαίο με τη Μαύρη Θάλασσα και, μέσω αυτής, με την Κεντρική Ευρώπη, ενισχύοντας τις μεταφορές, τις εμπορευματικές ροές, τον τουρισμό, την εξωστρέφεια και τη συνολική οικονομική ανάπτυξη της περιοχής. Παράλληλα, αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τη στρατιωτική κινητικότητα και την επιχειρησιακή ετοιμότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Όπως επισημάνθηκε, ο συγκεκριμένος άξονας εντάσσεται στον Ευρωπαϊκό Διάδρομο Μεταφορών Βαλτικής Θάλασσας – Μαύρης Θάλασσας – Αιγαίου και στο ευρύτερο Διευρωπαϊκό Δίκτυο Μεταφορών, σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων και ενισχυμένων αναγκών ασφάλειας.
Από την πλευρά του, ο κ. Κυρανάκης υπογράμμισε ότι ο διάδρομος ενισχύει τον κρίσιμο άξονα Βορρά – Νότου και επανασυνδέει ιστορικά κέντρα και λιμάνια, όπως η Αθήνα, η Θεσσαλονίκη, η Σόφια, το Ρούσε, η Κωνστάντζα και το Βουκουρέστι. Τόνισε, επίσης, ότι προωθούνται έργα άνω του 1,3 δισ. ευρώ έως το 2030 για την ολοκλήρωση των ελληνικών τμημάτων του διαδρόμου, ενώ απαιτούνται επιπλέον 700 εκατ. ευρώ για συμπληρωματικές υποδομές.
Στη διαδικασία της υπογραφής παραβρέθηκε και ο Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, Μάρεκ Μόρα, ο οποίος αναφέρθηκε στη σημασία της χρηματοδότησης και του άρτιου συντονισμού των κρατών-μελών.
Η υπογραφή της συμφωνίας επιβεβαιώνει τον καθοριστικό ρόλο της Αλεξανδρούπολης ως κομβικού σημείου διασύνδεσης ανάμεσα στο Αιγαίο και τη Μαύρη Θάλασσα, ενισχύοντας ουσιαστικά τη γεωπολιτική, οικονομική και αμυντική σημασία της περιοχής.
Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με αναλυτές, η αυξημένη διεθνής προβολή του λιμανιού και του διαδρόμου καθιστά αναγκαία τη νηφάλια αντιμετώπιση πληροφοριών και δηλώσεων που ενδέχεται να καλλιεργούν κλίμα ανασφάλειας ή αμφισβήτησης. Η Θράκη και ο Έβρος, με τη μέχρι σήμερα πολυδιάστατη συνεισφορά τους, καλούνται πλέον να αξιοποιήσουν τα συλλογικά οφέλη που προκύπτουν από ένα έργο ευρωπαϊκής κλίμακας και στρατηγικής σημασίας.
