Ανάμεσα στα ερευνητικά έργα που χρηματοδοτεί το «Ελληνικό Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας» μετά από ανταγωνιστική αξιολόγηση, περιλαμβάνονται τρία προγράμματα που κατατέθηκαν από μέλη ΔΕΠ του Τμήματος Ιστορίας και Εθνολογίας του Δ.Π.Θ.
Το ερευνητικό πρόγραμμα του Εργαστηρίου Λαογραφίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Τμήματος Ιστορίας και Εθνολογίας, το οποίο κατατέθηκε τον Ιανουάριο του 2024 στη δράση «3η Προκήρυξη Ερευνητικών Έργων ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ. για την ενίσχυση Μελών ΔΕΠ και Ερευνητών/τριών», έχει τίτλο «Mapping the Greek City Mysteries of the 19th century / Χαρτογραφώντας τα ελληνικά αστικά «Απόκρυφα» του 19ου αιώνα» (ακρωνύμιο Map.City.Myst.). Το πρόγραμμα, με συνολικό προϋπολογισμό 189.667€, αξιολογήθηκε στην 6η θέση ανάμεσα σε 77 προτάσεις και χρηματοδοτούνται οι 11 πρώτες. Η έρευνα, που θα διαρκέσει 36 μήνες, επικεντρώνεται στη μελέτη μυθιστορημάτων της ελληνικής λαϊκής λογοτεχνίας του 19ου αιώνα που ανήκουν στην κατηγορία των «Μυστηρίων» ή «Αποκρύφων πόλεων», χρησιμοποιώντας τη θεωρητική προσέγγιση της Λογοτεχνικής Γεωγραφίας για τη χαρτογράφηση των τοποθεσιών των μυθιστορημάτων. Το πρόγραμμα στοχεύει, επίσης, στη συμβολή στον ειδολογικό προσδιορισμό αυτής της κατηγορίας της λογοτεχνίας, καθώς και στη χρήση Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών (GIS) για τη δημιουργία λογοτεχνικών χαρτών.
Το ερευνητικό πρόγραμμα “Filling in the Gaps. Environmental, Habitation and Cultural changes in Prehistoric Aegean Thrace” (ακρωνύμιο GAPS), με προϋπολογισμό 200.000€, επιλέχθηκε προς χρηματοδότηση από το ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ. μετά από αξιολόγηση στην 3η θέση μεταξύ 138 προτάσεων (βαθμολογία 96,6). Το έργο αποτελεί συνέχεια του προγράμματος “Mapping the Early Farmers in Aegean Thrace” (MAPFARM) και εστιάζει στις περιβαλλοντικές μεταβολές κατά την πρώιμη και μέση Ολόκαινο (10.000 έως 1000 π.Χ.) στη Θράκη, με στόχο την κατανόηση της επίδρασης αυτών των μεταβολών στη ζωή και την κατοίκηση της περιοχής. Το έργο επικεντρώνεται σε προϊστορικούς οικισμούς και διερευνά τη σχέση των πρώιμων γεωργών της Θράκης με τις γύρω περιοχές, ενσωματώνοντας νέες ψηφιακές τεχνολογίες για την ανάλυση των δεδομένων.
Το ερευνητικό πρόγραμμα “Από την Ιστοριογραφία στην Εκπαίδευση: Κοινές Οπτικές στη Νεότερη Ελληνική και Οθωμανική Ιστορία” (HistorEdu), με προϋπολογισμό 200.000€, έχει στόχο την ενίσχυση της διδασκαλίας της ιστορίας στην Ελλάδα και την Κύπρο. Η έρευνα επικεντρώνεται στη δημιουργία αξιόπιστων συνόλων ιστορικής γνώσης και διδακτικής μεθοδολογίας για τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Η διάρκεια του έργου είναι τριετής και η έμφαση θα δοθεί στη μελέτη της ελληνικής και οθωμανικής ιστορίας από το 1830 έως το 1923, αναλύοντας τις συγκλίσεις και τις διαφορές τους σε τέσσερα κεντρικά θέματα: ιδεολογία-πολιτική, κοινωνία, οικονομία και τέχνη.
Οι τρεις αυτές ερευνητικές προτάσεις υλοποιούνται με τη συνεργασία διακεκριμένων επιστημόνων από διάφορους τομείς και επιστημονικούς κλάδους και φιλοδοξούν να προσφέρουν σημαντικά ερευνητικά και εκπαιδευτικά αποτελέσματα στον τομέα τους.
Κ.Π.
