Δύο χρόνια μετά τις καταστροφικές πυρκαγιές του 2023, το Δάσος της Δαδιάς στέλνει τα πρώτα ενθαρρυντικά μηνύματα ανάκαμψης. Στο επίκεντρο αυτής της αργής αλλά σταθερής αναγέννησης βρίσκονται τα μικρόπουλα – κυρίως στρουθιόμορφα είδη – που αποτελούν βασικούς δείκτες της οικολογικής υγείας του δάσους.
Μεγάλο μέρος αυτών των ειδών εξαρτάται άμεσα από τη διαθεσιμότητα ζωντανών δέντρων για φωλεοποίηση και τροφή. Η απώλεια φυσικών θέσεων φωλιάσματος μετά τη φωτιά δημιούργησε έντονη ανησυχία για το μέλλον τους. Για τον λόγο αυτό, η Εταιρία Προστασίας Βιοποικιλότητας Θράκης (ΕΠΒΘ) υλοποιεί από το 2024 ένα οργανωμένο πρόγραμμα υποστήριξης, με τοποθέτηση τεχνητών φωλιών και ταϊστρών, αλλά και με συστηματικές καταγραφές των πληθυσμών.
Το 2024 αποτέλεσε το έτος της πρώτης αποτύπωσης της κατάστασης, ενώ το 2025 οι ίδιες περιοχές παρακολουθήθηκαν εκ νέου, επιτρέποντας ουσιαστικές συγκρίσεις. Τα φετινά στοιχεία δείχνουν ότι καταγράφηκαν 1.540 άτομα από 62 είδη πτηνών, πολλά από τα οποία μπορούν να αξιοποιήσουν τεχνητές φωλιές. Η παρουσία τους επιβεβαιώνει ότι ένα σημαντικό τμήμα της ορνιθοπανίδας παρέμεινε στο δάσος και αρχίζει να ανακάμπτει.
Κοινά δασικά είδη, όπως ο σπίνος, ο καλόγερος, η γαλαζοπαπαδίτσα, το κοτσύφι και ο φλώρος, εμφανίζονται σταθερά, σε αρκετές περιπτώσεις με ελαφρώς αυξημένους αριθμούς σε σχέση με το 2024. Παράλληλα, οι αλλαγές στο τοπίο – με περισσότερη χαμηλή βλάστηση και πιο ανοιχτά ενδιαιτήματα – προσελκύουν είδη που ευνοούνται από αυτές τις συνθήκες, όπως το σιρλοτσίχλονο, το βλαχοτσίχλονο και ο αετομάχος. Πρόκειται για μια φυσιολογική φάση της μεταπυρικής εξέλιξης του οικοσυστήματος.
Ιδιαίτερα ενθαρρυντικά είναι τα ευρήματα από τη χρήση των τεχνητών φωλιών. Το 2025 παρατηρήθηκε αύξηση στη χρήση τους, που έφτασε το 25% σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά, με αρκετές επιτυχημένες αναπαραγωγές – κυρίως από είδη παπαδίτσας. Οι καλύτερες επιδόσεις καταγράφηκαν σε περιοχές χαμηλότερης δριμύτητας καύσης, όπου εξακολουθεί να υπάρχει περισσότερη ζωντανή βλάστηση και έντομα.
Αντίστοιχα, οι ταΐστρες με τη μεγαλύτερη κατανάλωση τροφής βρίσκονταν κοντά σε φωλιές με έντονη δραστηριότητα, στοιχείο που δείχνει πως η παροχή τροφής λειτουργεί υποστηρικτικά, ιδιαίτερα τους χειμερινούς μήνες.
Η συνολική εικόνα της διετίας 2024–2025 είναι θετική. Η ποικιλότητα και η αφθονία των μικρόπουλων αυξάνονται ήπια αλλά σταθερά, η βλάστηση πυκνώνει και η εντομοπανίδα επανέρχεται. Παρότι ορισμένα είδη που εξειδικεύονται σε κλειστές μορφές δάσους παραμένουν περιορισμένα μέχρι να αποκατασταθεί πλήρως το περιβάλλον, η γενική τάση είναι ξεκάθαρα ανοδική.
Παρά το βαρύ αποτύπωμα της φωτιάς του 2023, τα μέχρι σήμερα δεδομένα δείχνουν ότι το Δάσος της Δαδιάς βρίσκεται σε ουσιαστική φάση αναγέννησης. Η συνέχιση της παρακολούθησης θα φωτίσει τις μακροπρόθεσμες τάσεις, όμως το μήνυμα είναι ήδη σαφές: η ορνιθοπανίδα επιστρέφει και το δάσος του Έβρου κάνει σταθερά βήματα προς την αποκατάσταση.
Κ.Π.
