Η Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως την Κυριακή 15 Μαρτίου, αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους σταθμούς της Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Τοποθετείται πάντα στην τρίτη Κυριακή των Νηστειών, ακριβώς στο μέσο της Σαρακοστής (28 ημέρες πριν την Ανάσταση).
Η ημέρα αυτή λειτουργεί ως πνευματικό στήριγμα για τους πιστούς, προσφέροντας δύναμη και ενθάρρυνση για τη συνέχεια του πνευματικού αγώνα προς το Πάσχα.
Την ημέρα αυτή η Εκκλησία προβάλλει τον Τίμιο Σταυρό, το ιερότερο σύμβολο της Χριστιανοσύνης. Η προσκύνηση του Σταυρού υπενθυμίζει τη θυσία του Χριστού, τη λύτρωση και τη σωτηρία, ενώ προαναγγέλλει το Πάθος και την επερχόμενη Ανάσταση.
Κατά τον Όρθρο, ο ιερέας μεταφέρει τον Σταυρό σε δίσκο στολισμένο με λουλούδια από την Αγία Τράπεζα στο κέντρο του ναού. Οι πιστοί προσέρχονται για προσκύνημα, ενώ ψάλλεται το γνωστό τροπάριο: «Σώσον, Κύριε, τον λαόν Σου…». Ο Σταυρός παραμένει στο κέντρο του ναού προς προσκύνηση μέχρι την Παρασκευή της ίδιας εβδομάδας.
Παρόλο που βρισκόμαστε στην καρδιά της Μεγάλης Σαρακοστής, η ημέρα είναι Κυριακή και η Εκκλησία επιτρέπει την κατάλυση οίνου και ελαίου. Το λάδι βοηθά στην ενίσχυση των πιστών που ακολουθούν την αυστηρή νηστεία.
Παραδοσιακά φαγητά της ημέρας:
- Φασολάδα (με λάδι, χωρίς ψάρι).
- Λαδερά λαχανικά (μπάμιες, φασολάκια, αρακάς).
- Σαλάτες με ελιές και παξιμάδι.
Σε όλη την Ελλάδα, οι πιστοί παίρνουν από την εκκλησία τα Σταυρολούλουδα(λουλούδια που στόλιζαν τον Σταυρό), τα οποία φυλάσσουν στο εικονοστάσι για ευλογία.
- Το έθιμο των «φουντιών»: Από το Σάββατο, οι γυναίκες ετοιμάζουν μικρά ματσάκια (φούντες) από βιολέτες, γαρύφαλλα, δεντρολίβανο, δυόσμο και βασιλικό. Αυτά ευλογούνται από τον ιερέα και μοιράζονται μαζί με το αντίδωρο.
