Τα τραγικά γεγονότα των τελευταίων ημερών, με την έκρηξη στο εργοστάσιο Βιολάντα στα Τρίκαλα και το πολύνεκρο τροχαίο δυστύχημα στη Ρουμανία με νεκρούς Έλληνες οπαδούς του ΠΑΟΚ, αποτέλεσαν την αφορμή για μια ουσιαστική συζήτηση στο «Ανοιχτό Μικρόφωνο» του Focus 88,9. Ο Κυριάκος Αετόπουλος φιλοξένησε την ψυχολόγο – ψυχοθεραπεύτρια Ντέλια Τζιογκίδου, με στόχο να αναδειχθούν οι ψυχολογικές πτυχές του ξαφνικού θανάτου και του πένθους
Η κ. Τζιογκίδου στάθηκε ιδιαίτερα στη βαρύτητα που έχει ο αιφνίδιος θάνατος, επισημαίνοντας ότι όταν η απώλεια έρχεται χωρίς καμία προετοιμασία, ο άνθρωπος δεν έχει τον χρόνο να την επεξεργαστεί ή να «συμφιλιωθεί» με αυτήν. Όπως τόνισε, κάθε θάνατος αποτελεί απώλεια και βαθιά αλλαγή, όμως ο ξαφνικός χαμός είναι ακόμη πιο επώδυνος, καθώς διαρρηγνύει απότομα τη συνέχεια της ζωής.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο γεγονός ότι το πένθος δεν βιώνεται με τον ίδιο τρόπο από όλους. Η πρώτη αντίδραση συχνά είναι η αδυναμία αποδοχής της πραγματικότητας, ένα αίσθημα δυσπιστίας απέναντι σε αυτό που έχει συμβεί. Παράλληλα, υπογραμμίστηκε ότι τα λεγόμενα «στάδια του πένθους» δεν ακολουθούν συγκεκριμένη σειρά ούτε έχουν την ίδια ένταση ή διάρκεια για κάθε άνθρωπο.
Στη συζήτηση αναδείχθηκε και η έννοια του «πριν» και του «μετά», καθώς με μια τέτοια απώλεια αλλάζει η ίδια η δομή του κόσμου όπως την αντιλαμβανόμαστε. Για κάποιους ανθρώπους, ο ξαφνικός θάνατος μπορεί να αποτελέσει τραυματικό γεγονός που απαιτεί πολύ χρόνο για να ενταχθεί στη ζωή τους, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η απώλεια «ξεπερνιέται», αλλά ότι μαθαίνουν να ζουν έχοντας αυτή την εμπειρία.
Έμφαση δόθηκε και στις διαφορετικές εκφράσεις του πένθους, ειδικά όταν συγγενείς θυμάτων επιλέγουν να μιλήσουν δημόσια. Η κ. Τζιογκίδου τόνισε την ανάγκη για κατανόηση και ενσυναίσθηση, επισημαίνοντας ότι δεν υπάρχει σωστός ή λάθος τρόπος θρήνου. Το σημαντικό είναι να επιτρέπεται σε κάθε άνθρωπο να βιώνει την απώλειά του όπως μπορεί, χωρίς κριτική και πιέσεις.
Ξεχωριστό κεφάλαιο αποτέλεσε η διαχείριση του πένθους στα παιδιά. Όπως αναφέρθηκε, τα παιδιά χρειάζονται ειλικρίνεια, αίσθηση ασφάλειας και σταθερά πρόσωπα εμπιστοσύνης. Οι ενήλικες, σύμφωνα με την ψυχολόγο, οφείλουν πρώτα να αναζητήσουν οι ίδιοι υποστήριξη, ώστε να μπορέσουν σταδιακά να μοιραστούν την απώλεια με τα παιδιά, χωρίς να τα αφήσουν εκτεθειμένα σε μια ανεξέλεγκτη συναισθηματική κατάρρευση.
Στη συνέχεια, έγινε αναφορά στις σωματικές και γνωστικές επιπτώσεις του πένθους, όπως προβλήματα μνήμης, συγκέντρωσης και επιδείνωση προϋπαρχουσών δυσκολιών, καθώς και στο μετατραυματικό στρες, το οποίο μπορεί να εμφανιστεί τόσο σε επιζώντες όσο και σε συγγενείς θυμάτων, με συμπτώματα όπως αναδρομές στο γεγονός, αϋπνία και διαρκή αίσθηση απειλής.
Τέλος, σημαντικό μέρος της συζήτησης αφιερώθηκε στον ρόλο των μέσων ενημέρωσης και των κοινωνικών δικτύων. Η κ. Τζιογκίδου επισήμανε ότι η συνεχής αναπαραγωγή βίαιων εικόνων και ειδήσεων μπορεί να λειτουργήσει εκ νέου τραυματικά για τους συγγενείς και να ενισχύσει ένα γενικευμένο αίσθημα ανασφάλειας, τονίζοντας την ανάγκη για υπεύθυνη ενημέρωση αλλά και για κριτική στάση από τους ίδιους τους πολίτες.
Κοινό συμπέρασμα της συζήτησης ήταν ότι το πένθος είναι μια μοναδική και βαθιά προσωπική διαδικασία, που χρειάζεται χρόνο, αποδοχή και στήριξη, χωρίς συγκρίσεις και χρονοδιαγράμματα.
Ακούστε το ηχητικό απόσπασμα της εκπομπής:
Κ.Π.
