Διανύουμε τις πρώτες μέρες της Σαρακοστής με τελικό προορισμό το Πάσχα 2026 που θα το γιορτάσουμε στις 12 Απριλίου. Οι Χαιρετισμοί ξεκινούν παραδοσιακά την πρώτη Παρασκευή μετά την Καθαρά Δευτέρα και τελούνται ευλαβικά κάθε Παρασκευή μέχρι και την εβδομάδα πριν από τη Μεγάλη Παρασκευή. Η αρχή γίνεται την προσεχή Παρασκευή 27 του μήνα με τους Α Χαιρετισμούς. Οι Χαιρετισμοί αρχίζουν μεταξύ 5 και 7 το απόγευμα, τις 4 πρώτες βδομάδες (Α, Β, Γ, Δ Χαιρετισμοί) της Σαρακοστής, ενώ την Παρασκευή της 5ης εβδομάδας, που φέτος είναι στις 27 Μαρτίου, θα ψαλλεί ο Ακάθιστος Ύμνος.
Την Παρασκευή 27 Φεβρουαρίου θα τελεστούν οι Α΄ Χαιρετισμοί προς την Υπεραγία Θεοτόκο, ακολουθία που σηματοδοτεί την έναρξη της υμνολογικής πορείας προς το Πάσχα ενώ το Σάββατο 28 Φεβρουαρίου θα τελεστούν ο Όρθρος και η Θεία Λειτουργία, με αναφορά στο θαύμα των κολλύβων του Αγίου Θεοδώρου, σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση της ημέρας.
Οι Χαιρετισμοί είναι αφιερωμένοι στην Υπεραγία Θεοτόκο και αποτελούν ύμνο δοξολογίας και ευγνωμοσύνης. Το ποίημα περιλαμβάνει 24 οίκους, που ακολουθούν τα γράμματα της αλφαβήτου, και αποδίδεται μουσικά με το βυζαντινό είδος του «κοντακίου». Η ακολουθία λειτουργεί ως εβδομαδιαία πνευματική στάση, βοηθώντας τους πιστούς να προετοιμαστούν για το Πάσχα με προσευχή, εγκράτεια και εσωτερική κάθαρση.
Τι είναι οι Χαιρετισμοί και γιατί ψάλλονται στις Εκκλησίες
Ο Ακάθιστος Ύμνος (Χαιρετισμοί) είναι ένα μεγάλο και σπουδαίο ποίημα, γραμμένο τον 6ο αιώνα μ.Χ., που μιλάει στην Παναγία και της λέει επαίνους, ευχαριστίες και προσευχές. Μέσα υπάρχουν σε ποιητική μορφή, με πανέμορφα λόγια, όλες οι βασικές διδασκαλίες της Ορθοδοξίας για το Χριστό, την ενανθρώπισή του, το ρόλο της Παναγίας για τη σωτηρία του ανθρώπου, την αγνότητα και την αγιότητά Της κ.λ.π., αλλά και για τον αγώνα του ανθρώπου για ένωση με το Θεό και τη βοήθεια που ζητάει από το Χριστό και την Παναγία γι’ αυτό τον αγώνα. Ποιητής των Χαιρετισμών είναι μάλλον ο άγιος Ρωμανός ο Μελωδός, ένας από τους μεγαλύτερους ελληνόγλωσσους ποιητές όλων των εποχών. Το ποίημα είναι μελοποιημένο (έχει μουσική) και ανήκει στο είδος κλασικής μουσικής του Βυζαντίου που λέγεται “κοντάκιο”. Έχει 24 στροφές (“οίκους”), που αρχίζουν, με τη σειρά, από τα 24 γράμματα της αλφαβήτου. Τον 7ο αιώνα, όταν ο λαός της Κωνσταντινούπολης σώθηκε από την επίθεση των Αβάρων μετά από παρέμβαση της Παναγίας, όλοι έψαλλαν στην Αγία Σοφία τον Ακάθιστο Ύμνο όρθιοι (από εκεί και το όνομά του) και τότε μάλλον γράφτηκε το πασίγνωστο αρχικό τροπάριο “Τη Υπερμάχω Στρατηγώ”.
Η Ορθόδοξη Εκκλησία ψάλλει τους Χαιρετισμούς κάθε Παρασκευή βράδυ, τις πρώτες 5 εβδομάδες της Μεγάλης Σαρακοστής. Οι 24 στροφές των Χαιρετισμών της Θεοτόκου χωρίζονται σε 4 κομμάτια (4 «στάσεις»). Πριν από αυτές τις στροφές, οι ψάλτες ψέλνουν ένα άλλο που λέγεται «κανόνας των Χαιρετισμών». Στο πλαίσιο αυτό κάθε Παρασκευή απόγευμα ψάλλεται και από ένα κομμάτι των Χαιρετισμών (η πρώτη στάση την πρώτη Παρασκευή, η δεύτερη την επόμενη κ.ο.κ). Την πέμπτη Παρασκευή ήτοι φέτος την Παρασκευή 27 Μαρτίου, ο παπάς θα ψάλλει ολόκληρο το έργο, από την αρχή μέχρι το τέλος στην περίφημη λειτουργία ο Ακάθιστου Ύμνου.
Όλες οι ημερομηνίες των Χαιρετισμών 2026 – Πότε θα ψαλλεί ο Ακάθιστος Ύμνος
Α΄ Στάση: Παρασκευή 27 Φεβρουαρίου
Β στάση: Παρασκευή 6 Μαρτίου
Γ στάση: Παρασκευή 13 Μαρτίου
Δ΄ Στάση: Παρασκευή 20 Μαρτίου
Ακάθιστος Ύμνος: Παρασκευή 27 Μαρτίου
Η αρχή γίνεται την Παρασκευή 27 Φεβρουαρίου, όταν ψάλλεται το πρώτο μέρος του Ακάθιστου Ύμνου, εγκαινιάζοντας πνευματικά τη Σαρακοστή. Ακολουθεί η Παρασκευή 6 Μαρτίου, με τη δεύτερη στάση των Χαιρετισμών, ενώ μία εβδομάδα αργότερα, στις 13 Μαρτίου, οι πιστοί συναντώνται και πάλι στους ναούς για την τρίτη στάση. Η τέταρτη και τελευταία τμηματική ακολουθία τελείται στις 20 Μαρτίου, προετοιμάζοντας το έδαφος για την κορύφωση. Την Παρασκευή 27 Μαρτίου 2026, ψάλλεται ολόκληρος ο Ακάθιστος Ύμνος, με τους ναούς να γεμίζουν από κόσμο που συμμετέχει όρθιος, σύμφωνα με την παράδοση. Ο Ακάθιστος Ύμνος είναι αφιερωμένος στην Υπεραγία Θεοτόκο και αποτελεί ύμνο ευγνωμοσύνης και δοξολογίας. Η ονομασία του συνδέεται με το έθιμο της όρθιας στάσης των πιστών, ως ένδειξη τιμής και ευλάβειας. Σύμφωνα με την Εκκλησία, οι Χαιρετισμοί είναι μια εβδομαδιαία στάση προσευχής, που συνοδεύει τον άνθρωπο μέχρι το κατώφλι της Ανάστασης.
